BeSense_1BeSense

ITvisors en Heijmans werken samen aan IoT-project voor slim gebouwbeheer

ITvisors en Heijmans werken samen aan IoT-project voor slim gebouwbeheer

BeSense

Tegenwoordig is alles ‘slim’. Onze telefoons, televisies, koelkasten, brandmelders en zelfs kleding wordt steeds intelligenter met behulp van sensoren die verbonden zijn met elkaar, en het internet. En juist doordat steeds meer mensen, dingen en technologie met elkaar verbonden zijn, ontstaan nieuwe initiatieven die wonen, werken en leven makkelijker maken. Dat besef drong ruim 2,5 jaar geleden ook door bij Heijmans, opgericht in 1923 en een innovatieve speler in de bouw. Het bedrijf startte het project BeSense, een slim sensorsysteem dat allerlei data verzamelt in gebouwen, met als doel om een slimme, aangename en duurzame werkomgeving te creëren. In samenwerking met diverse partners, waaronder ITvisors, lanceerde Heijmans begin 2017 dit nieuwe Internet of Things-platform, dat de toekomst van gebouwbeheer en werkplekken drastisch verandert.

Sensoren voor duurzame beslissingen
De manier van werken is de afgelopen jaren flink veranderd. De vaste werkplek is ingeruild voor een flexibele of mobiele werkplek, en ook het moment waarop we werken is niet meer standaard van negen tot vijf. Al deze ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat de functie en het gebruik van een kantoor veranderen. Gedreven door deze ontwikkeling ontkiemde er een zaadje bij Heijmans. Het was Ton Fleuren, director business development Utiliteit, die aan de wieg stond van BeSense.

BeSense verzamelt met behulp van sensoren anonieme data over ruimtegebruik, bezetting en benutting van een gebouw.

Hij gaf projectmanager Innovatie Thomas Thunnissen vervolgens de opdracht om dit innovatieve project te realiseren. Thunnissen: “BeSense is ontstaan omdat we ons meer willen focussen op de gezondheid, welzijn en productiviteit van de eindgebruikers. BeSense verzamelt met behulp van sensoren anonieme data over ruimtegebruik, bezetting en benutting van een gebouw. Hiervoor maken we gebruik van sensoren die aan bureaus bevestigd worden. Maar ook sensoren aan muren en plafonds zijn mogelijk. Alle sensoren hebben een uniek ID-nummer en zijn draadloos met een softwaresysteem verbonden. Voortdurend meten ze zaken die voor een pand van belang zijn: ruimtebezetting, temperatuur, CO2-gehalte, lichtintensiteit en luchtvochtigheid. Door al deze informatie samen te brengen en te analyseren, kunnen er slimme en duurzame beslissingen genomen worden.”

Door al deze informatie samen te brengen en te analyseren, kunnen er slimme en duurzame beslissingen genomen worden.

Thunnissen noemt ook een aantal voorbeelden: “Stel je ontdekt dat een dag-en-nacht verwarmde ruimte maar twaalf procent van de tijd bezet is. Of dat spreekkamer X vaak een zorgelijk hoog CO2-gehalte heeft, wat de concentratie negatief beïnvloedt. Of dat de oostgevel veruit favoriet is – en waarom dat zo is. Met die kennis kunnen bedrijven proactief handelen. En dat is plezierig voor de gebouwbeheerder, de werkgever, het personeel, maar ook voor de schoonmakers. Zij kunnen immers efficiënter en gerichter werken. Zo geeft BeSense hun bijvoorbeeld de meest optimale schoonmaakroute, op basis van voorspelde vervuiling.”

Data-platform en app-ontwikkeling
BeSense werd de eerste 1,5 jaar ontwikkeld door Heijmans, in samenwerking met sensorfabrikant Clickey en schoonmaakbedrijf CSU. Zij waren op zoek naar informatie om de kwaliteit van de schoonmaak naar een nog hoger niveau te tillen. Dat kan prima met behulp van de informatie afkomstig van de sensoren. Voorgeprogrammeerde algoritmes signaleren waar en wanneer vervuiling optreedt, zodat een kantoor gerichter kan worden schoongemaakt. Toen BeSense na 1,5 jaar voldoende was vormgegeven, getest en de ideeën concreter waren uitgewerkt, ontstond de behoefte om te starten met de ontwikkeling van een data-platform en een applicatie. Immers moet alle brondata afkomstig uit de sensoren ergens samenkomen, zodat het kan worden geanalyseerd en kan worden omgezet naar nuttige informatie. Bovendien moeten diverse eindgebruikers van een kantoor toegang krijgen tot de app en moeten er diverse systemen (van bijvoorbeeld het schoonmaakbedrijf) gekoppeld worden.

Hierdoor was ik eigenlijk direct overtuigd dat ITvisors de geschikte partij was voor dit project. Ze hebben kennis van de juiste technologie, begrijpen IoT-concepten en ook hoe de applicatie bepaalde processen moet ondersteunen.

Uiteindelijk heeft Heijmans ITvisors in de arm genomen voor de ontwikkeling van het platform. Beide partijen werkten al samen aan andere IT-projecten binnen het bouwbedrijf. De samenwerking is gestart met de ontwikkeling van een proof of concept. Thunnissen: “Ik moet eerlijk toegeven dat ik echt verbaasd was over de kwaliteit en snelheid van de proof of concept. Binnen één week kwam ITvisors al met een IoT-concept, dat zij in Mendix hadden gebouwd. Hierdoor was ik eigenlijk direct overtuigd dat ITvisors de geschikte partij was voor dit project. Ze hebben kennis van de juiste technologie, begrijpen IoT-concepten en ook hoe de applicatie bepaalde processen moet ondersteunen.”

Low-code
Uiteindelijk heeft ITvisors in de laatste fase van het project een cruciale rol gespeeld. Medio 2016 is ITvisors samen met het projectteam van BeSense gestart met de bouw van de applicatie in Mendix, op basis van de Agile-methodiek. Inmiddels lag de druk hoog om snel de applicatie op te leveren. Binnen enkele maanden moest de eerste versie live. Thunnissen, die zelf geen IT’er is, leerde hier kennis maken met de mogelijkheden en snelheid van het Mendix-platform. Met dit low-code ontwikkelplatform is het mogelijk om tot vier keer sneller applicaties te ontwikkelen. Mendix gaat uit van modelleren, in plaats van programmeren. Dit betekent dat iedereen een actieve bijdrage kan leveren aan de bouw van een applicatie. Bovendien zijn veel componenten binnen Mendix herbruikbaar, waardoor de time to market aanzienlijk wordt verkort.

Uiteindelijk is de nieuwe applicatie binnen een half jaar ontwikkeld. Alle sensordata komt via het LoRa-netwerk samen op het Microsoft Azure platform in de cloud. Daar vindt de databeveiliging en het datamanagement plaats, waarna vervolgens de geaggregeerde data wordt ontsloten naar de Mendix-applicatie.

Deze app richt zich nu primair op vier eindgebruikers:

  • De schoonmakers: met de BeSense schoonmaak-app wordt online informatie gegeven aan de schoonmaker over vervuiling van verschillende ruimtes, toiletten en bureaus. De schoonmaker krijgt zo exacte informatie over taken, planning en looproutes. Bovendien kan de schoonmaker bepaalde meldingen doen via de app, bijvoorbeeld als er een lamp kapot is.
  • De medewerkers: met de app krijgen zij inzicht in de beschikbare werkplekken en de drukte op een bepaalde afdeling. Bij aankomst op kantoor kunnen zij direct bepalen waar nog ruimte beschikbaar is.
  • Facility managers: zij krijgen met de app inzicht in het reilen en zeilen van een gebouw en kunnen op basis daarvan proactief hun gebouwbeheer, onderhoud en hospitality optimaliseren. Maar het levert ook inzichten op die bij verbouwingen of nieuwbouw van pas komen.
  • CEO’s: door inzicht te hebben in de bezetting en het gebruik van een kantoorpand, kunnen CEO’s slimme beslissingen nemen om uiteindelijk kosten te besparen.

Mendix is een prachtig platform en biedt ons die schaalbaarheid en flexibiliteit die we zo hard nodig hebben.

Thunnissen is zeer tevreden met de nieuwe applicatie, maar zeker ook over de samenwerking met ITvisors: “Mendix is een prachtig platform en biedt ons die schaalbaarheid en flexibiliteit die we zo hard nodig hebben. We willen de komende jaren BeSense namelijk laten uitgroeien tot een groter systeem dat informatie uit meerdere facilitaire diensten kan koppelen. Desondanks is alleen een goede techniek niet voldoende voor een succesvol project. De prettige samenwerking met ITvisors heeft daar ook een cruciaal aandeel in gehad. Ook de Agile-werkwijze zorgde voor een enorme vaart. Door iteratief te werken, konden we in een vroeg stadium testen en snel bijsturen waar nodig.”